Brak wyników

Zdrowie i rozwój

25 listopada 2019

NR 12 (Grudzień 2019)

Miód - właściwości lecznicze i odżywcze

137

Nikomu chyba nie trzeba tłumaczyć, czym jest miód i skąd się bierze. Jednak pomimo tego, że większość Polaków wie o dobroczynnych właściwościach miodu, jego spożycie na tle innych krajów Europy jest nadal niskie. Warto to zmienić, bo polskie pasieki wytwarzają wysokiej jakości miód, który powinien na stałe zagościć w diecie dorosłych i dzieci. Jakie są dobroczynne właściwości miodu?

Miód to cukier! Ale nie tylko…

Miód uznawany jest za jeden z najzdrowszych zamienników cukru. Pomimo że jego skład to przede wszystkim (70%–89%) cukry proste – glukoza i fruktoza, to jednak oprócz nich, w przeciwieństwie do zwykłego cukru, zawiera wiele cennych składników. W miodach znajdują się między innymi kwasy organiczne, flawonoidy, a także substancje białkowe, tzw. inhibiny, enzymy oraz śladowe ilości witamin oraz makro- i mikroelementów. Wszystko to czyni go przede wszystkim wartościowym składnikiem diety, a nie tylko „środkiem na przeziębienie”.

Pamiętaj

Dobrej jakości miód to przede wszystkim zdrowy i pożywny produkt spożywczy! Nie musi i nie powinien być spożywany wyłącznie w okresie infekcji lub jako składnik syropu na kaszel. Miód można wprowadzić do diety na wiele sposobów, także jako dodatek smakowy, np. w pierniczkach. 


Miód w kuchni, nie tylko w domowej apteczce 

Aby zwiększyć spożycie miodu, należy zacząć traktować go jako normalny, a nie tylko prozdrowotny składnik diety. Faktem jest, że miód swoje właściwości lecznicze zachowuje tylko do określonej temperatury. Za temperaturę bezpieczną dla zachowania dobroczynnych właściwości miodu uznaje się 42 stopnie. Oczywiście, mało kto w domu mierzy na co dzień temperaturę swojego jedzenia tak precyzyjnie, dlatego wystarczy zapamiętać zasadę, że jeśli zależy ci na zachowaniu prozdrowotnych właściwości miodu, dodawaj go wyłącznie do letnich płynów i potraw. 
Miód jednak obok walorów zdrowotnych ma też wspaniały smak i zapach. Dlatego może być składnikiem różnych dań i wypieków. Nie bez powodu do pierniczków dodaje się właśnie miód, a nie zwykły cukier. Na specjalne okazje można przygotować mięso pieczone w miodzie czy miodowe ciasto. Na co dzień najlepiej jednak podawać go na zimno, tak żeby cieszyć się i jego walorami smakowymi i prozdrowotnymi. Do czego możesz dodać miód?

  • Na kanapki. Kanapki z masłem i miodem mogą stanowić wspaniałą przekąskę, szczególnie jeśli użyjesz pełnoziarnistego chleba bogatego w błonnik. 
  • Do deserów na bazie jogurtu naturalnego. Zamiast kupować gotowe jogurty smakowe możesz wymieszać jogurt naturalny z łyżką miodu i dodać owoce oraz zdrowe płatki, np. proso ekspandowane. Pamiętaj jednak, że taka przekąska powinna być traktowana jako słodycz! 
  • Do twarożku naturalnego. Miód świetnie komponuje się z nabiałem, dlatego można dodawać go na przykład do twarogowego farszu do naleśników! 
  • Do domowej lemoniady – pokrojone w cząsteczki cytryny zalej miodem, ugnieć i zostaw na jakiś czas. Dodaj miętę, ponownie ugnieć i zalej wodą gazowaną. 
  • Do rozgrzewających napojów. Przygotuj ciepłą herbatę z cytryną lub kakao. Przestudź i przed podaniem dodaj łyżeczkę miodu. 
  • Do dressingu do surówek i sałatek. Łyżeczka miodu wymieszana z oliwą z oliwek, solą, pieprzem i sokiem z cytryny to doskonały dressing do sałat i surówek. 

Wspiera i odżywia 

Wróćmy jednak do prozdrowotnych właściwości miodu. Co takiego zawiera, że od lat jest wykorzystywany jako środek na infekcje? Dlaczego znajduje tak szerokie zastosowanie w kosmetyce? Jakie właściwości mają produkty pszczele, takie jak pierzga czy pyłek kwiatowy? W miodzie szczególnie cenne są substancje enzymatyczne, takie jak np. diastaza, inwertaza, liozym oraz substancje nieenzymatyczne, np. aminokwasy i związki fenolowe. Ich zawartość w miodzie różni się w zależności od gatunku, ale niemal każdy miód wykazuje silne działanie bakteriobójcze, grzybobójcze oraz działa immunomodulująco na układ odpornościowy. Najczęściej wykorzystuje się miód w schorzeniach układu oddechowego. Badania pokazały, że miód stosowany na noc ograniczał kaszel nocny u dziecka na równi z syropami przeciwkaszlowymi. 
Warto też wspomnieć o korzystnym działaniu miodu na układ naczyniowy i sercowy, co zostało potwierdzone licznymi badaniami. Między innymi miód jest cennym składnikiem diety u osób w podeszłym wieku. 

Na przeziębienie – lipowy, na serce – gryczany

Jak już zostało wspomniane, właściwości miodu zależą w dużej mierze od jego gatunku. 
Działanie wybranych gatunków miodów:

  • Gryczany – korzystnie wpływa na stan naczyń krwionośnych, działa przeciwmiażdżycowo, jest wskazany przy chorobach reumatycznych. Sprzyja odbudowie komórek kostnych, wzmacnia układ odpornościowy, przyspiesza gojenie ran i zrastanie kości.
  • Akacjowy – przyśpiesza regenerację tkanki w nadżerkach i owrzodzeniach – jest wskazany przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, ponieważ przyspiesza regenerację tkanki, ochronę błony śluzowej, usuwanie nadżerek i owrzodzeń.
  • Lipowy – zaleca się stosować w czasie przeziębień, ponieważ jest jak naturalny antybiotyk, a poza tym działa antyseptycznie, przeciwskurczowo, napotnie, przeciwgorączkowo, wykrztuśnie. Ma także działanie lekko nasenne i uspokajające, a także obniża gorączkę.
     

Miód – przeciwskazania

Miód jest bezpiecznym produktem spożywczym, jednak są przypadki kiedy należy zachować ostrożność. Przede wszystkim nie zaleca się podawania miodu niemowlętom ze względu na wysokie ryzyko alergii oraz ze względu na ryzyko zanieczyszczeń mikrobiologicznych. Bezpieczeństwo spożywania miodu w cukrzycy jest także kwestią sporną, jednak najczęściej uznaje się, że pacjenci z niektórymi typami cukrzycy mogą spożywać miód w ograniczonych ilościach. Oczywiście nie podajemy miodu, jeśli wystąpiły po nim objawy alergii pokarmowej.  
 


4 zasady prawidłowego
przechowywania miodu 

1.

Miód nie lubi wysokich temperatur, dlatego trzymaj
go zawsze w ciemnym miejscu i nie wystawiaj
na bezpośrednie działanie promieni słonecznych

2.

Nie wkładaj do miodu mokrej ani oblizanej łyżeczki, bo
może przyczynić się to do sfermentowania produktu.

3.

Trzymaj miód w szklanym opakowaniu. Nie
narażaj go na dłuższy kontakt z metalem,
nie zostawiaj w nim łyżeczki.

4.

Miód mocno absorbuje aromaty, dlatego pamiętaj,
żeby nie zostawiać go otwartego na dłużej.


Odpowiednio przechowywany miód może się scukrzyć, ale nie powinien się przeterminować. Ciekawostka: archeolodzy znaleźli miód w grobowcu faraona. Zbadali go i okazało się, że nadal, po 3500 tysiącach lat, nadaje się do spożycia! Ty jednak nie zwlekaj ze zjedzeniem swojej porcji miodu tak długo. Zacznij stosować miód w codziennym jadłospisie, próbuj różnych odmian i smaków.

Przypisy